Аймақтық желі

  • Семей қалалық филиалы

    1965 жылдың 1 қыркүйегінде Семей телестудиясының алғашқы ресми хабары эфирге шықты. Бұл республикадағы Алматы, Қарағанды, Өскемен телевизиялық студияларынан кейінгі төртіншісі еді. Ол қаланың шетіндегі өзен жағалауындағы дөңде, жоғарғы Ертіс өзені кеме басқармасы электр станциясының ескі ғимаратында жабдықталды. Қасынан жаңадан телерадио тарату орталығы салынып, биіктігі 186 метрлік телемұнара бой көтерді.
     
    Дәл осы күні эфирде «Семей телеорталығы іске қосылды» деп облыстық еңбекшілер депутаттары атқару кеңесінің төрағасы Дайыровтың сөзі беріліп, «Ермек Серкебев ән шырқайды» фильм –концерті, Кеңес одағының Ұлы Отан соғысындағы жеңісінің 20 жылдығына арналған «Жеңіс көгілдір оты» бағдарламасы көрерменге жол тартты. Келесі күні эфирге алғашқы жаңалықтар, «Абрамцево мұражайы» телеочеркі мен «Мәскеу жұлдыздары» концерті шықты. Міне, Семейдегі тұрақты телевизиялық көрсетілім осылай басталған-тын.
     
    Семейдегі телерадио комитеттің алғашқы басшылары, соғыс ардагері-танкист, сол кездегі облыстық партия комитетінің екінші хатшылық қызметінен келген Келшікбай Бесапанұлы Байғожин және соғыс ардагері «Киров» крейсерінің морягі, ҚР Журналистер одағының мүшесі Сержан Рамазанұлы Рамазановтар еді. Ал студия редакторлары белгілі әдебиетшілер - Надежда Чернова, Роллан Сейсенбаев, Александр Шмидт, ҚазҰУ-дің журналистика кафедрасының меңгерушісі, филология ғылымдарының докторы Шәрбан Нұрғожиналар болды. Олардың күшімен Кеңес республикасының,  аудандардың телекүндері мен жергілікті театрлардың спектакльдері және концерттері, орталық телевизияға арнайы телеочерктер дайындалды. Алғашқы жылдан-ақ студияның техникалық жабдықтау жүйесінің міндеті - телевизиялық бағдарламалардың облыс көлеміне үздіксіз таралуын қадағалау болды. Семей телекомпаниясының алғашқы басшысы Келшікбай Бесапанұлы Байғожин, одан кейін Сержан Рамазанұлы Рамазанов, Бәтташ Сыдықұлы Сыдықов, Қабидолла Шотанұлы Шотанов, Мұрат Сейсенұлы Алин, Ерлан Рыспекұлы, Қайрат Жанатұлы Мұсақұловтар болды.
     
    1971 жылы Орда тауының үстінен салынған ретранслятор арқылы Абай ауданының орталығы -  Қарауыл селосы Семей облыстық телевизиясының хабарын көрген алғашқы аудан еді. Бұған дейін «Экран» жер серік желісі арқылы Мәскеуді көріп келген қарауылдықтар Семей телестудиясының белгісі мен музыкасы ойнап, көгілдір экранға диктор Зульфия Омарова шығып құттықтағанда, халықтың қуанышында шек болмады. Семей телестудиясының алғашқы көрсетіліміне қатысқан аудандық партия комитетінің екінші хатшысы Батташ Сыдықов кейіннен Семей облыстық телерадио комитетін ұзақ жыл басқарған үшінші басшы болды. Жидебайдағы Абай мұражайының ғылыми қызметкері, Шәкәрімнің ұлы Ахат Құдайбердиев телестудияның бас инженері болған. Телевизияның аудандарға шығуы арқылы өмірге «Ауданның телекүнделігі» сияқты тұрақты хабар келді. Ол уақытта фотосуреттер мен кинопленкалардың жетіспеушілігі ауыл өмірінен толыққанды хабар беруге мүмкіндік бермеді. Ондай хабарлар дайындауға қазақ-орыс редакциялары жаз айларында шығып, бейнесюжеттер мен фотокөріністер дайындай-тын. Облыс орталығындағы студияда ауданның шаруашылық басшылары, малшы-механизаторлар, көркемөнерпаздар ұжымы шақырылып, тікелей эфирде 2-3 сағат ешқандай дайындықсыз хабарлар түсірілетін. Кейіннен студия павильонында спектакльдер, белгілі әртістердің үлкен концерттері еш қиындықсыз түсірле бастады.
    1973 жылы мамыр айында тікелей эфир Семей мен Өскемен қалалары арасында өтті. Оған облыс басшылары қатысып, екі қала кезек-кезек бірлескен республикалық алғашқы телеэфир шықты. Оны ұйымдастырған редакторлар Базанов пен Штыров еді. Мұндай телевизиялық форма 80-жылдары қайта үрдіс алды, телекөпір арқылы эфирде Семей жеңіл өнеркәсіп орындары өздерінің алматылық және қостанайлық әріптестерімен эфир арқылы сұхбаттасты.
    90-шы жылдардан бастап дәстүрлі түрде Өскемен мен Семей қалалары қайырымдылық телемарафонын өткізіп келеді. Республикада   «қой санын 50 милионға» деген ұран тасталған уақыт болды. Осыған орай, орталық телевизияға 15 минуттық телеочерк дайындалып,  облыстық партия комитетінің хатшысы Николай Морозов қатысты
    ( авторлары В. Базанов пен И. Бурлак).
     
    Телевизия тарихында Семей облысы мен Семей қаласының өмірі және тарихы, «Қой шаруашылығы - жастар ісі», «Қала құрылысындағы жастарға қамқорлық» деген материалдар мен Қазақстан компартиясы Орталық комитетінің бірінші хатшысы Д.А.Қонаевтың Семей облысына сапары, Семей қаласының 250 жылдығына арналған телеочерктер сақталған. Осылардың ішіндегі аса құнды кинотүсірлім Ертіс өзеніндегі Шүлбі ГЭС-нің құрылысы болатын. Бүкілодақтық комсомолдық екпінді құрылыс саналған Шүлбі ГЭС-нің құрылысын насихаттау студия тарихында ерекше орын алады.  БАҚ-та Шүлбі екпінді құрылысы аймақтың энергетикалық мәселесін шешеді деп жар салынғанымен, ядролық сынақтар құпияланып, қоғамнан жасырылды. Олжас Сүлейменовтың ұйымдастырған «Невада – Семей» қозғалысының алғашқы күндерінен бастап-ақ семейлік телевизия қызметкерлері оған қолдау көрсетіп, тіпті жергілікті билік өкілдерімен текетіреске барған кездері де болды. Ұжымға шығармашылық және техникалық жағынан сын болған дүниелердің бірі - ядролық полигон жұмыстарының салдарын зерттеуге байланысты өткен алғаш халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференцияны насихаттау болды. Осындағы келелі ойлар мен тартысты сұхбаттар толығымен ПТВС аппаратына жазылып, түрлі мекемелердің сұрауы бойынша бірнеше рет көшіріліп, Алматыдағы республикалық телерадио қорына жіберілді.
     
    Семей телевизиясының мұрағатында ерекше сақталған айтулы оқиғалардың бірі -  ЮНЕСКО көлемінде өткен ұлы Абайдың 150 жылдық мерейтойы. Алайда, жай таспаға жазылған құнды мұраны сантаңбалық таспаға бастыру маңызды мәселе болып отыр. 1995 жылы Семей облыстық студиясына «Ветакам» түсіру аппараттары мен монтаждау қондырғылары әкелінді. Осы техниканы жедел игерудің арқасында Семей телевизиясы республикалық телевизияның ақпарат кеңестігіндегі сенімді серіктесі бола білді. Мәселен, сол кезде Ертіс өзенінің үстінен салынып жатқан аспалы көпір құрылысын жүргізуші Жапонияның «Ишикавадзима харима» және Түріктің «Аларко алсим» құрылыс компанияларының атқарылған жұмыстары, жаңалықтар арқылы «Хабар», «Қазақстан» арналарынан ұдайы көрсетіліп отырды. Аталған құрылыс 1997 жылы «Қазақстан-2030» стратегиялық бағдарламасына «ғасыр құрылысы» ретінде кірді. 2004 жылы телеарна «Қазақстан» РТРК АҚ-ның Семей қалалық филиалы атауымен өзгертілді. 2009 жылы қайта тіркеуден өтіп, «Қазақстан» РТРК АҚ-ның Семей қаласындағы филиалы болып аталды.

  • Біздің ұжым
  • Жетістіктер
  • Бағдарламалар
  • Қарым-қатынас